Douwe neemt afscheid

Op 1 januari 2026 neemt Douwe van Barneveld afscheid van het ZZg. Na ruim veertig jaar in dienst gaat hij met pensioen: een mijlpaal die vraagt om een terugblik, een blik vooruit en een inkijkje in wat hem dreef.

Terug naar het begin

Wanneer Douwe terugkijkt op vier decennia bij het ZZg, vallen meteen grote bewegingen op. Hij herinnert zich hoe kort na zijn start in 1985 de allereerste overheidssubsidie binnenkwam: 100.000 gulden voor medisch werk in Suriname.

“In de tijd van de binnenlandse oorlog in Suriname nam die steun enorm toe. En ook daarna volgden subsidies voor allerlei goed werk. Maar na dertig jaar kwam er een einde aan ZZg’s rol als uitvoerder van overheidsbeleid. De grootste verandering is dat we als genootschap zijn teruggekeerd naar de basis: zending. Dat roept de vraag op: waar zijn we eigenlijk voor, als je zending niet inzet voor noodhulp, ontwikkelingssamenwerking of werk voor derden?”

Drijfveren en motivatie

Hoewel Douwe zijn loopbaan bij het ZZg begon vanuit praktische overwegingen — werk zoeken dat paste bij zijn financiële en administratieve achtergrond — groeide zijn motivatie veel verder dan dat.

“Wij zijn de zending niet. Het zijn mensen overal ter wereld die het Evangelie gestalte geven. Internationaal samenwerken kan heel inspirerend zijn. Vroom gezegd gaat het over gerechtigheid en vrede, over het Koninkrijk van God. Maar het is tegelijk ook gewoon werk in de keuken.”

Douwe’s werkwijze laat zich samenvatten met een bekende slogan: Just do it. “Een ‘gewoon doen’ is ook gewoon doen. Dienstbaar zijn, toegankelijk blijven. Of dat mijn werk gevormd heeft, of dat dit werk juist mij heeft gevormd — dat is maar de vraag.”

Samenwerking over grenzen heen

In veertig jaar werkte Douwe samen met talloze mensen: collega’s, bestuurders, partners wereldwijd. Wat blijft er dan over?

“Samenwerking is werk tussen mensen die diepe drijfveren hebben, maar ook gewoon hun rol uitvoeren. Naar beste kunnen natuurlijk.”

Er zijn, zeker in de laatste jaren, ontmoetingen die hem bijblijven. Douwe denkt dankbaar terug aan de WazzUp-meetingsvan de afgelopen jaren; online gesprekken met onder anderen Petra Pinas in Suriname en Aron Siame in Tanzania.

“Het delen van zorgen en vreugde geeft een gevoel van verbondenheid op grote afstand. Daar zit veel waarde in.”

Projecten om trots op te zijn

Welke projecten koestert Douwe het meest?

“Praktisch diaconaal werk trekt mij. Waterfilters voor kwetsbare inheemse gemeenschappen in Honduras, steun voor Caribische studenten in Nederland, betere toegang tot onderwijs voor Surinaamse leerlingen… Dat is nuttig en nodig. Maar dankzij de Tanzaniaanse dominee Errord Simae ben ik veel positiever gaan kijken naar het belang van theologisch onderwijs. Niet als versterking van de kerkelijke organisatie, maar voor gewone mensen die de kerk niet (meer) van belang vinden. Als iemand hoop of geloof kan overbrengen, waar ook ter wereld, is dat een zegen.”

Over zijn eigen betekenis blijft Douwe bescheiden:

“We zijn geroepen om te dienen. Ik hoop nergens op. Maar ik vond het natuurlijk wel mooi dat ik vanwege mijn afscheid zelfs uit Myanmar nog een groet ontving.”

Moeilijke momenten

Uitdagingen kwamen vooral van binnenuit de organisatie, vertelt Douwe openhartig.

“De organisatie krimpt al jaren. Soms was er ernstige ziekte bij collega’s. Samenwerking met bestuur of collega’s was niet altijd optimaal. Maar evengoed zat de uitdaging in mezelf: geduld leren, inzicht van anderen waarderen, niet te snel hulp willen opdringen. Dat leerde me ook om altijd blij te zijn met elke kleine stap voorwaarts.”

Balans vond Douwe door het werk niet zijn hele leven te laten zijn:

“Er is niet alleen maar ZZg. Ik werkte altijd in deeltijd en heb een zzp-praktijkje. Daarnaast ben ik actief in de kerk en ben ik als bestuurder betrokken bij een oude-motorfietsen-club. Ook fiets ik graag veel en ver.” 

Wat het ZZg hem bracht

De rijkdom ligt volgens Douwe vooral in relaties.

“Een langdurige, waardevolle verbinding met mensen van en via deze kleine wereldkerk. Relativering en geduld. En het besef dat ik (het noorden) niet vanzelfsprekend meer te bieden heb dan zij (het zuiden).”

Vooruitkijken

Wat gaat Douwe doen met zijn tijd als pensionado?

“Iets minder moeten. En wat meer tijd en aandacht geven aan andere zpp- of vrijwilligerstaken en familie. En ja, uiteindelijk ook wat vaker en verder fietsen.”

Wat Douwe het ZZg toewenst voor de toekomst:

“Dat het nauw verbonden blijft met wereldwijd zendingswerk, en dat duidelijk blijft wat daarvan de waarde is. Dat betrokken mensen zich met kennis, kunde en ja — ook met geld — blijven inzetten om dat genootschap gestalte te geven. En dat het ZZg zich bewust is van de zegen die het zendingsgenootschap en zijn zendingsgenoten toevalt – en daarmee tevreden zijn.”

Met het vertrek van Douwe nemen we afscheid van een collega die veertig jaar lang een vaste waarde was in de organisatie, in het werk en in het denken van het ZZg. Zijn sporen lopen breed en diep — soms heel zichtbaar, soms stil verborgen.

Dank je, Douwe. Voor al je werk, je vertrouwen, je dienstbaarheid en je verbondenheid.

Door: Daniël Claas